Tượng nghê đồng đình Yên Phụ
Cặp nghê chầu cao 48 cm, đúc năm 1702, cùng lò Ngũ Xã với chiếc đỉnh.
Chiếc đỉnh ba chân nặng 214 kg đúc năm 1684 tại làng đúc Ngũ Xã, dâng cho đền Ngọc Hà — hiện vật được khách tham quan bình chọn yêu thích nhất ba năm liên tiếp.
| Số đăng ký | BTSH.KK.1684-04 |
|---|---|
| Tên gọi | Đỉnh đồng ba chân, hai quai chạm nghê |
| Niên đại | Năm Chính Hòa thứ 5 (1684), triều Lê Trung Hưng |
| Chất liệu | Hợp kim đồng – thiếc – chì (đúc khuôn đất) |
| Kích thước | Cao 96 cm · đường kính miệng 71 cm · nặng 214 kg |
| Nơi phát hiện | Đền Ngọc Hà, quận Ba Đình, Hà Nội — chuyển giao 1972 |
| Tình trạng | Nguyên vẹn; một quai được gắn lại năm 1998 |
| Vị trí trưng bày | Khu 04, tủ trung tâm T4-07 · xem sơ đồ |
Người thợ Ngũ Xã có câu: "Đúc đỉnh phải chờ con nước". Mùa thu năm 1684, khi sông Hồng rút, thợ cả Nguyễn Đình Bân dựng lò trên bãi bồi trước làng và đổ mẻ đồng lớn nhất trong đời mình. Minh văn khắc ở mặt sau ghi lại tên 112 người góp tiền — từ quan tri phủ đến những người bán tơ ở phường Hàng Đào.
Đôi quai chạm hình nghê ngồi là chi tiết khiến chiếc đỉnh khác biệt với đồ thờ cùng thời: nghê không ngoảnh ra ngoài mà quay đầu nhìn vào lòng đỉnh, như đang canh giữ khói hương. Các nhà nghiên cứu cho rằng đây là "chữ ký" riêng của lò Ngũ Xã trong nửa cuối thế kỷ XVII.
Chiếc đỉnh được chuyển về bảo tàng năm 1972 để tránh bom, và từ đó chưa rời khỏi tầng 2. Năm 2019, bảo tàng quét 3D toàn bộ hiện vật; bản in 3D thu nhỏ hiện bày ở Xưởng khám phá để trẻ em có thể chạm tay vào.
Cặp nghê chầu cao 48 cm, đúc năm 1702, cùng lò Ngũ Xã với chiếc đỉnh.
17 lưỡi sắt tìm thấy khi nạo vét bến sông năm 1966, niên đại thế kỷ XV.
Cùng bãi sông Ngọc Hà nhưng cách chiếc đỉnh hơn hai nghìn năm — kỹ thuật đúc đồng đầu tiên của châu thổ.
| Hạng | Hiện vật | Khu · Tầng | Niên đại | Điểm dừng audio |
|---|---|---|---|---|
| 01 | Đỉnh đồng Ngọc Hà | Khu 04 · Tầng 2 | 1684 | 41 |
| 02 | Mộ thuyền Châu Can | Khu 01 · Tầng 1 | TK III TCN | 9 |
| 03 | Lá đề rồng chầu | Khu 03 · Tầng 2 | TK XI | 24 |
| 04 | Góc "Nhà tập thể" Kim Liên | Khu 06 · Tầng 3 | 1978 | 66 |
| 05 | Bình hoa lam Chu Đậu vớt từ tàu đắm | Khu 04 · Tầng 2 | TK XV | 44 |
| 06 | Bản đồ Hà Nội 1890 | Khu 05 · Tầng 3 | 1890 | 57 |