Câu chuyện hạt

Năm 2018, Nam mua một máy rang 1 kg cũ từ Sài Gòn, đặt trong garage nhà bố mẹ ở Đà Lạt, và rang hỏng 40 kg cà phê đầu tiên.

Mẻ thứ 41 uống được. Mẻ thứ 60 bạn bè đòi mua. Đến mẻ 200 thì chú Bảy — nông hộ đầu tiên ở Cầu Đất — đồng ý bán thẳng cho chúng tôi thay vì qua thương lái, với điều kiện chúng tôi phải lên vườn xem hái.

Chúng tôi lên. Và nhận ra cà phê Việt Nam có thể ngon hơn rất nhiều nếu ai đó chịu trả thêm 20% để nông dân chỉ hái quả chín, phơi đủ ngày, và không trộn lô. Chín nông hộ hiện tại đều đến từ những chuyến lên vườn như thế.

Ngày rang in lên túi — vì cà phê là nông sản tươi, không phải hàng khô.

Cà phê ngon nhất từ ngày 5 đến ngày 30 sau rang. Sau đó vẫn uống được, nhưng hương bay dần. Hầu hết cà phê trong siêu thị không ghi ngày rang vì đã rang từ nhiều tháng trước. Chúng tôi in ngày rang, tên nông hộ và số mẻ lên mọi túi từ ngày đầu, và rang mỗi thứ Ba để túi nào đến tay bạn cũng còn trong tuần đầu.

Điều đó có nghĩa chúng tôi không thể sản xuất hàng loạt, không bán vào siêu thị, và túi nào không bán được trong 30 ngày thì đem pha cold brew ở quán. Chúng tôi chọn cách đó.

Hôm nay: một xưởng rang 15 kg ở Đà Lạt, hai quán ở Hà Nội và Sài Gòn, 9 nông hộ, 14 người, và khoảng 1.800 túi mỗi tuần. Đủ nhỏ để Nam vẫn tự thử nếm từng mẻ.